چهل و نهمین جلسه «کمیته توسعه تکنولوژی و مدیریت مصرف» با حضور نمایندگانی از شرکت‌های آب و فاضلاب خراسان رضوی، پخش فرآورده‌های نفتی خراسان رضوی، اداره کل صمت، آب و فاضلاب مشهد، بهره‌برداری نفت و گاز شرق و منطقه چهار عملیات انتقال گاز، امروز سه‌شنبه مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۸ در محل خانه هم‌افزایی انرژی و آب خراسان رضوی با دستورکار ارائه پیرامون «بهینه‌سازی مصرف انرژی و آب در مراکز داده (Data Centers)» با ارائه دکتر مهرداد پورصادق، محقق حوزه انرژی و «بررسی سازوکار بهره‌برداری از ظرفیت‌های شرکت‌های ثالث جهت مدیریت مصرف آب در ساختمان‌های دولتی» با ارائه نمایندگان شرکت آب و فاضلاب مشهد، برگزار شد.

دکتر مهرداد پورصادق، پژوهشگر خانه هم‌افزایی انرژی و آب استان خراسان رضوی در این نشست با اشاره به رشد سریع مراکز داده در کشور گفت: مراکز داده به‌عنوان زیرساخت‌های حیاتی اقتصاد دیجیتال، هم‌زمان با توسعه فناوری‌های مبتنی بر داده و هوش مصنوعی، سهم فزاینده‌ای از مصرف انرژی و آب را به خود اختصاص داده‌اند. بر اساس پژوهش‌های بین‌المللی، در یک مرکز داده معمولی، تنها حدود ۳۰ درصد انرژی صرف تجهیزات فناوری اطلاعات می‌شود، در حالی که سیستم‌های سرمایش با سهمی در حدود ۴۵ درصد، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی به‌شمار می‌روند. همین نسبت‌ها نشان می‌دهد که نقطه ورود اصلی برای کاهش مصرف انرژی و آب در مراکز داده، بهبود طراحی و بهره‌برداری سامانه‌های خنک‌کاری است.

این پژوهشگر مجموعه‌ای از راهکارهای عملی برای کاهش مصرف انرژی و آب در مراکز داده کشور را در دو دسته غیرانرژی‌بر و انرژی‌بر طبقه‌بندی کرد و گفت: بهینه‌سازی معماری فضا، افزایش ارتفاع کف و سقف، بهبود عایق‌بندی دیوارها، استفاده از بام سفید یا بام سبز، اصلاح چینش رک‌ها و حذف فضاهای پرت از جمله اقدامات غیرانرژی‌بر هستند که می‌توانند بدون نیاز به مصرف انرژی اضافی، بهره‌وری سیستم سرمایش را افزایش دهند. در کنار آن، اقداماتی مانند اصلاح زون‌بندی حرارتی، استفاده از سرمایش طبیعی، به‌کارگیری اکونومایزرها، بازیافت گرمای تولیدشده و تولید انرژی در محل مرکز داده از جمله راهکارهای انرژی‌بر اما اثربخش به شمار می‌روند که می‌توانند در مقیاس‌های مختلف اجرا شوند.

پورصادق در جمع‌بندی به ظرفیت‌های اقلیمی کشور اشاره می‌کند و می‌گوید: تنوع اقلیمی ایران این امکان را فراهم می‌کند که مراکز داده جدید در مناطق سرد و خشک مستقر شوند تا امکان استفاده بیشتر از سرمایش طبیعی فراهم شود. بر اساس طبقه‌بندی اقلیمی اشری، مناطقی مانند مرکز استان خراسان رضوی، بخش‌هایی از آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی و اراک از جمله مناطق مستعد برای جانمایی مراکز داده هستند.

در ادامه این نشست، همچنین در این نشست، نمایندگان شرکت آب و فاضلاب مشهد به معرفی مجموعه‌ای از روش‌ها و ادوات مؤثر برای کاهش مصرف آب در ساختمان‌های دولتی پرداختند. این موارد شامل چ بازچرخانی و بازیافت آب خاکستری و تجهیزات کم‌مصرف، سامانه‌های مدیریت جریان و فشار آب و فناوری‌های هوشمند کنترل اتوماتیک هستند که می‌توانند به‌طور قابل توجهی مصرف آب را کاهش دهند.علاوه بر این، شرکت‌های تأمین‌کننده این تجهیزات نیز معرفی شدند و ظرفیت‌های استانی این راهکارها در ساختمان‌های دولتی مورد بررسی قرار گرفت. هدف از این ارائه، فراهم کردن امکان برنامه‌ریزی دقیق و انتخاب تجهیزات بهینه برای مراکز دولتی، کاهش هزینه‌های انرژی و آب و ارتقای بهره‌وری سیستم‌های زیرساختی اعلام شد.

در این نشست مقرر شد مکاتبه‌ای با اداره استاندارد به منظور تدوین استانداردهای حوزه مصرف انرژی و آب در مراکز دولتی انجام شود و مصوب شد خانه هم‌افزایی برای پیگیری الزام بازچرخانی ساختمان‌های دولتی اقدام که