خانه همافزایی انرژی و آب با هدف افزایش تابآوری اصناف در برابر حملات احتمالی به زیرساختهای انرژی و آب، پیشنویس طرح «مردمی و مشارکتمحور اصناف مرتبط با نیازهای اساسی در شرایط بحرانی» را برای بررسی و بومیسازی به رؤسای اتاق اصناف سراسر کشور ارسال کرد.
در این طرح تأکید شده است که در جنگ فعلی، در صورت وقوع یا تشدید حملات زیرساختی بهویژه به صنایع انرژی و آب، تداوم ارائه خدمات ضروری توسط اصناف مختلف، نقشی حیاتی در حفظ آرامش جامعه، کاهش آسیبها و جلوگیری از اختلال در تأمین مایحتاج مردم دارد.
در این طرح آمده است تابآوری اصناف، بهخصوص صنوف مرتبط با نیازهای اساسی، مستلزم مجموعهای از اقدامات هماهنگ، آموزشدیده و قابل اجرا در سطح محله و شهر است. بر همین اساس، این سند با هدف افزایش پایداری فعالیت صنوف در سناریوهای قطع برق و اختلالات زیرساختی تدوین شده و مجموعهای از اقدامات مشترک را برای تمامی صنوف ارائه میدهد؛ اقداماتی که چارچوبی پایه برای استمرار خدمات، مدیریت منابع، کاهش خسارت و همکاری منطقهای در زمان بحران ایجاد میکند و میتواند مبنای برنامهریزی عملیاتی واحدهای صنفی، اتحادیهها و نهادهای مدیریتی قرار گیرد.
خانه همافزایی انرژی و آب اعلام کرده است این چارچوب قابلیت تکمیل، بومیسازی و ارتقا در سطح شهرستانهای استان را دارد و پیشنهاد شده در سطح هر یک از اصناف مورد بررسی قرار گرفته و با توان کارشناسی و تجهیزات موجود منطبق شود.
محورهای اصلی طرح
۱. صنف نانواییها
در این طرح، نانواییها به عنوان یکی از مهمترین تکیهگاههای معیشتی مردم در زمان بحران معرفی شدهاند. بر این اساس، اقدامات زیر پیشنهاد شده است:
- نصب ژنراتور کوچک ۵ تا ۸ کیلووات یا تخصیص ژنراتور به برخی نانواییهای هر محله و تعیین یک «نانوایی معین» بهویژه در بین نانواییهای صنعتی با ضریب پخت بالا؛
- ذخیره سوخت ۷۲ ساعته (گازوئیل یا بنزین)؛
- پیشبینی امکان پخت اضطراری با سوخت جایگزین نظیر کپسول گاز؛
- فراهم کردن امکان تسویه و خرید نان بهصورت نقدی در زمان اختلال شبکه پرداخت؛
- تعیین شیفت اضطراری برای حداقل نانواییهای فعال هر منطقه (مثلاً ۳۰ درصد واحدها)؛
- ایجاد راه ارتباطی منظم با مساجد محل به عنوان هاب ارتباطات و ناظر بر اجرای تمهیدات؛
- نصب UPS کوچک برای تأمین نیازهای محدود به برق (روشنایی، ترازوی دیجیتال و…).
۲. صنف بهداشت و درمان
با توجه به اینکه مدیریت بحران در حوزه سلامت از قبل مورد توجه بوده است، در طرح جدید بر بهروزرسانی چکلیستها و دستورالعملها متناسب با شرایط جنگ زیرساختی تأکید شده است. مهمترین اقدامات پیشنهادی عبارتند از:
- استفاده از ژنراتور دائم با توان پوشش کامل تجهیزات حیاتی؛
- ذخیره سوخت ۷۲ تا ۹۶ ساعته در مخزن محافظتشده و توزیع سوخت پیش از بروز بحران؛
- بهرهگیری از UPS صنعتی برای دستگاههای حساس مانند تجهیزات آزمایشگاهی، رادیولوژی و سرورها؛
- ایجاد اتاقک یا محفظه سرد برای نگهداری واکسن و داروهای حساس با UPS مستقل؛
- انعقاد قرارداد خدمات اضطراری با تعمیرکاران برق و تجهیزات پزشکی برای مداخله سریع در زمان اختلال.
۳. صنف فروشگاههای زنجیرهای مواد غذایی
برای جلوگیری از اختلال در تأمین مواد غذایی در سطح شهر، این طرح برای فروشگاههای زنجیرهای این تدابیر را پیشنهاد میکند:
- تجهیز به ژنراتور متوسط برای روشن نگه داشتن سیستمهای سرمایشی و فریزرها به عنوان مهمترین نقطه ضعف در زمان قطع برق؛
- عقد قرارداد برای ذخیره یخ خشک در مواقعی که استفاده از ژنراتور ممکن نیست؛
- تعریف و تأمین فهرست کالاهای اساسی با هماهنگی جهاد کشاورزی و ذخیرهسازی با رویه چرخش موجودی ۲۱ روزه؛
- اتصال به سامانههای پرداخت آفلاین یا استفاده از کارتخوانهای دارای باتری؛
- داشتن برنامه حفاظت فیزیکی برای کنترل صفها و مدیریت رفتار جمعیت با هماهنگی بسیج مسجد محله؛
- ایجاد انبار پشتیبان مشترک بین چند فروشگاه برای توزیع اضطراری در سطح منطقه.
۴. صنف قصابیها و پروتئینفروشیها
در زنجیره تأمین پروتئین، طرح خانه همافزایی انرژی و آب اقدامات زیر را پیشبینی کرده است:
- استفاده از ژنراتور کوچک ۳ تا ۵ کیلووات برای روشن نگه داشتن یخچالها؛
- اشتراکگذاری ژنراتور محلی بین چند قصابی نزدیک یا خارج کردن موقت برخی واحدها از چرخه و اتکا به خودروهای توزیع گوشت سردخانهدار؛
- ذخیره یخ خشک یا بلوکهای یخ برای مواقع اضطراری؛
- فراهم کردن امکان توزیع گوشت منجمد در بستهبندیهای کوچک (برای نمونه نیم کیلوگرمی) برای تسهیل توزیع و کاهش ضایعات؛
- استفاده از عایقبندی استاندارد یخچالها برای افزایش زمان حفظ دما؛
- هماهنگی با کشتارگاهها در زنجیره تأمین برای اجرای «کشتار محدود» و ارسال محمولههای کوچک روزانه بهجای محمولههای حجیم.
به گفته کارشناسان خانه همافزایی انرژی و آب، اجرای این طرح و بومیسازی آن در سطح شهرها و شهرستانها میتواند با تکیه بر مشارکت مردم، مساجد و اتحادیههای صنفی، از بروز اختلال جدی در تأمین نیازهای اساسی شهروندان در شرایط حملات زیرساختی جلوگیری کرده و تابآوری محلهمحور را در کشور ارتقا دهد.
