نشست تخصصی بررسی موانع و معیارهای ساخت داخل سنسورهای تشخیص گاز سولفید هیدروژن (H₂S) با حضور نمایندگان صنعت گاز و دانشگاه، ضمن ارائه نتایج ارزیابی‌های فنی و آزمایشگاهی، با تصمیم برای پیگیری فرآیند ساخت بار اول این تجهیز راهبردی از طریق کارگروه ساخت بار اول معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، وارد مرحله اجرایی خواهد شد. به گزارش روابط عمومی خانه هم‌افزایی انرژی و آب، سومین نشست تخصصی «شناسایی، بررسی موانع و معیارهای ساخت داخل سنسورهای تشخیص گاز H₂S» با حضور نمایندگان شرکت پالایش گاز شهید هاشمی‌نژاد، شرکت بهره‌برداری نفت و گاز شرق و دانشگاه حکیم سبزواری در محل خانه هم‌افزایی انرژی و آب روز چهارشنبه 10 تیرماه 1405برگزار شد.

در این نشست، گزارش جامع اقدامات انجام‌شده در فاصله برگزاری نشست دوم تا سوم ارائه شد؛ گزارشی که حاصل بررسی ساختار فنی سنسورها، تدوین دستورالعمل استاندارد تعمیر و احیای تجهیزات، انجام آزمون‌های تخصصی، طراحی فرآیند کالیبراسیون و ارزیابی عملکرد نمونه‌های موجود بود. در جریان این نشست، آقا دکتر شاهرخ آبادی عضو هئیت علمی دانشگاه با تشریح ساختار داخلی سنسورهای H₂S، اجزای اصلی، نحوه عملکرد لایه حساس، هیتر، ترنسمیتیر و مدارهای داخلی این تجهیزات را بررسی و نتایج مطالعات آزمایشگاهی انجام‌شده بر روی نمونه‌های ارسالی از صنعت را ارائه نمود.

بر اساس ارائه صورت گرفته در این نشست بخشی از سنسورهای مورد بررسی پس از انجام آزمون‌های الکتریکی، کالیبراسیون و ارزیابی عملکرد، قابلیت بازسازی و استفاده مجدد را نشان دادند؛ موضوعی که می‌تواند ضمن افزایش طول عمر تجهیزات، هزینه‌های تأمین و جایگزینی این تجهیزات راهبردی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در این نشست همچنین مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد و خرابی سنسورهای H₂S شامل آلودگی‌های صنعتی، تجمع گرد و غبار، رسوبات سیلیسی، آلودگی‌های روغنی، آسیب به هیتر و اختلال در عملکرد ترنسمیتر مورد بررسی قرار گرفت و راهکارهای علمی برای احیای این تجهیزات از طریق فرآیندهای استاندارد شست‌وشو، پاک‌سازی و کالیبراسیون ارائه شد.

ارائه دستورالعمل استاندارد عملکرد (SOP) برای تعمیر، سرویس و احیای سنسورهای H₂S از دیگر محورهای این نشست بود؛ دستورالعملی که تمامی مراحل آماده‌سازی، پاک‌سازی، آزمون، کالیبراسیون و ارزیابی نهایی سنسورها را بر اساس روش‌های آزمایشگاهی تشریح می‌کند. در بخش دیگری از جلسه، گزارش طراحی و ساخت چمبر آزمون اختصاصی برای ارزیابی عملکرد سنسورهای H₂S و نتایج آزمون‌های انجام‌شده با استفاده از سنسورهای مرجع بین‌المللی ارائه شد. بر اساس این گزارش، فرآیند طراحی‌شده توانسته است دقت مناسبی در ارزیابی عملکرد سنسورهای مورد آزمایش ایجاد کند و مبنای مناسبی برای توسعه مراحل بعدی پروژه باشد.

یکی دیگر از موضوعات مورد بحث، چالش تأمین گازهای استاندارد کالیبراسیون H₂S در کشور بود. حاضران با اشاره به محدودیت دسترسی به نمونه‌های دارای گواهی معتبر و وابستگی به منابع خارجی، بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های داخلی برای آزمون و کالیبراسیون تجهیزات ایمنی تأکید کردند. در ادامه، نمایندگان صنعت گاز با اشاره به اهمیت سنسورهای H₂S در حفاظت از جان کارکنان و ایمنی فرآیندهای عملیاتی، این تجهیزات را از اجزای حیاتی سامانه‌های پایش گازهای سمی دانستند و بر ضرورت کاهش وابستگی به نمونه‌های وارداتی، جلوگیری از ورود تجهیزات فاقد اصالت و توسعه ظرفیت‌های داخلی برای تولید، تعمیر و ارزیابی این تجهیزات تأکید کردند.

همچنین پیشنهاد شد فرآیند بازسازی سنسورهای موجود، اجرای تست‌های میدانی و توسعه دانش فنی ساخت داخل به صورت هم‌زمان دنبال شود تا ضمن ارزیابی عملکرد نمونه‌های احیاشده در شرایط واقعی، زمینه لازم برای تولید صنعتی این تجهیزات نیز فراهم شود. در این نشست، ظرفیت‌های همکاری میان دانشگاه و صنعت برای اجرای پروژه‌های پژوهشی، انجام آزمون‌های تخصصی، طراحی تجهیزات آزمایشگاهی و انتقال دانش فنی نیز مورد بررسی قرار گرفت و بر استمرار این همکاری‌ها تا دستیابی به نمونه صنعتی تأکید شد.

در پایان نشست مقرر شد با توجه به پیشرفت‌های حاصل‌شده در مراحل مطالعاتی، آزمایشگاهی و ارزیابی فنی، خانه هم‌افزایی انرژی و آب پیگیری فرآیند ساخت بار اول سنسور تشخیص گاز H₂S را از طریق کارگروه ساخت بار اول معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری به صورت ویژه در دستور کار قرار دهد. همچنین مقرر شد امکان اخذ خدمات فنی، بازسازی، احیای سنسورها، انجام تست‌های میدانی و بررسی مسیرهای تولید داخلی این تجهیز راهبردی با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط و مجموعه‌های پژوهشی دنبال شود تا زمینه توسعه فناوری بومی و ارتقای ایمنی صنایع نفت و گاز کشور فراهم شود.