چهل و نهمین جلسه «کمیته توسعه تکنولوژی و مدیریت مصرف» با حضور نمایندگانی از شرکتهای آب و فاضلاب خراسان رضوی، شرکت پخش فرآوردههای نفتی خراسان رضوی، اداره کل صنعت، معدن و تجارت، شرکت آب و فاضلاب مشهد، شرکت بهرهبرداری نفت و گاز شرق و منطقه چهار عملیات انتقال گاز روز ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ در محل خانه همافزایی با دو محور اصلی «بررسی مصرف انرژی در دیتاسنترها» و «مدیریت مصرف آب در ساختمانها» برگزار شد.
هشدار درباره تشدید مصرف برق و آب مراکز داده؛ گزارش تحلیلی برای تصمیمسازان ارسال شد
45 درصد مصرف انرژی مراکز داده صرف خنک کاری میشود
در بخش نخست این جلسه، دکتر مهرداد پورصادق، متخصص حوزه انرژی، به ارائه مطالبی درباره انواع مراکز داده، شاخصهای بهرهوری انرژی و اهمیت سیستمهای سرمایشی پرداخت. وی در این ارائه، روشهای متنوع خنککاری شامل سرمایش هوایی، مایع، تبخیری و ترکیبی را تشریح کرد و بر مزایای روشهای پیشرفته در کنترل دما و کاهش تنش حرارتی تجهیزات تأکید کرد.
وی همچنین راهکارهایی برای بهینهسازی مصرف انرژی در مراکز داده ارائه کرد که از جمله آن میتوان به تغییر چیدمان تجهیزات به صورت پشتبهپشت برای بهینهسازی جریان هوا و استفاده از سرمایش طبیعی اشاره کرد.
در ادامه این نشست، دکتر مهرداد پورصادق، پژوهشگر خانه همافزایی انرژی و آب، با اشاره به آمارهای ارائهشده در این جلسه گفت: سیستم سرمایش با سهم ۴۵ درصدی از کل مصرف انرژی، بزرگترین مصرفکننده در دیتاسنترها محسوب میشود و کنترل پارامترهایی نظیر دما، رطوبت و کیفیت هوا برای افزایش طول عمر تجهیزات حیاتی است.
وی افزود: در این نشست انواع روشهای سرمایش شامل سیستمهای هواپایه شامل مکانیکی و طبیعی، مایعپایه شامل صفحه سرد، جریان دو فازه و غوطهوری و همچنین روشهای تبخیری معرفی و با یکدیگر مقایسه شدند.
پورصادق ادامه داد: روشهای پیشرفته مایعپایه با وجود هزینه اولیه بالاتر، کنترل دقیقتری بر شرایط محیطی دارند و موجب کاهش تنش حرارتی تجهیزات میشوند.
وی همچنین به راهکارهای کاهش مصرف انرژی اشاره کرد و گفت: این راهکارها در سه دسته ارائه شد که شامل راهکارهای غیرانرژیبر مانند بهینهسازی چینش تجهیزات و ایجاد راهروهای سرد و گرم، استفاده از سرمایش طبیعی با بهرهگیری از هوای خنک بیرون و همچنین بازیافت حرارت تولیدی برای گرمایش فضاهای مجاور است.
پژوهشگر خانه همافزایی انرژی و آب در ادامه با استناد به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، وضعیت دیتاسنترهای کشور را بررسی کرد و گفت: بر اساس این گزارش، تعداد دیتاسنترهای کشور تا سال ۱۴۰۵ به ۳۰۰ مرکز خواهد رسید.
وی افزود: با توجه به نقشه اقلیمی ایران، مناطقی مانند مشهد، تبریز و اراک به دلیل برخورداری از هوای نسبتاً خنک و خشک، پتانسیل بالایی برای احداث دیتاسنترهای جدید دارند.
پورصادق در جمعبندی این بخش پیشنهاد کرد تدوین استاندارد ملی مصرف انرژی و آب برای دیتاسنترها با الگوبرداری از استاندارد ASHRAE 90.4 در دستور کار قرار گیرد و شاخص PUE که نسبت کل انرژی مصرفی تأسیسات به انرژی مصرفی تجهیزات فناوری اطلاعات است، حداکثر ۱.۵ هدفگذاری شود.
معاون کمیتههای خانه همافزایی انرژی و آب خراسان رضوی در گفتگو با ایرنا؛
خراسان رضوی بهترین منطقه به لحاظ استقرار مراکز فناوری اطلاعات است
تنوع اقلیمی ایران این امکان را فراهم میکند که مراکز داده در مناطق سرد و خشک مستقر شوند تا امکان استفاده بیشتر از سرمایش طبیعی فراهم شود از این رو خراسان رضوی از جمله مناطق مستعد برای جانمایی پایگاه های داده است.
تمام دستگاههای اجرایی باید 20 درصد مصرف انرژی خود را کم کنند
در بخش دوم این نشست، نمایندگان شرکت آب و فاضلاب مشهد به موضوع بازچرخانی آب خاکستری و نصب تجهیزات کاهنده مصرف پرداختند و الزامات قانونی، مشوقهای مالی برای اجرای سامانههای بازچرخانی آب و چالشهای پیشرو در این حوزه مورد بررسی قرار گرفت.
یوسفی، نماینده شرکت آب و فاضلاب مشهد، در این نشست گفت: بر اساس آییننامه اجرایی، مجموعههایی که سامانه بازچرخانی آب خاکستری اجرا کنند، مشمول ۲۰ درصد تخفیف در کارمزد دفع فاضلاب میشوند و برای ساختمانهای جدیدالاحداث نیز تا ۴۰ درصد تخفیف در هزینه انشعاب در نظر گرفته شده است.
وی افزود: مطابق ماده ۴۰ قانون برنامه پیشرفت کشور، آبیاری فضای سبز عمومی با آب شرب ممنوع اعلام شده که این موضوع ضرورت توجه به بازچرخانی آب را دوچندان میکند.
یوسفی با اشاره به برخی چالشها در این مسیر اظهار کرد: چالشهایی مانند نبود الزام قانونی و هزینه بالای اجرا برای ساختمانهای موجود در مسیر اجرای این طرح وجود دارد.
وی ادامه داد: پیگیریهای لازم برای اجباری شدن این موضوع در مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان انجام شده و لایحهای نیز در این زمینه به شورای شهر ارائه شده است.
نماینده شرکت آب و فاضلاب مشهد در ادامه به معرفی تجهیزات کاهنده مصرف آب پرداخت و گفت: این تجهیزات شامل پرلاتورها با دبی شش لیتر بر دقیقه، سردوشهای کاهنده مصرف با دبی کمتر از ۹ لیتر بر دقیقه، شیرآلات الکترونیکی با کاهش مصرف تا ۷۰ درصد و فلاشتانکهای دو زمانه سه و شش لیتر است و این تجهیزات باید دارای برچسب آب باشند.
وی افزود: بر اساس الزام قرارگاه پایش آب استانداری، تمامی دستگاههای اجرایی موظف به کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب شدهاند.
یوسفی گفت: نصب تجهیزات کاهنده مصرف در اماکن عمومی پرمصرف از جمله مساجد و مدارس با استفاده از اعتبارات ملی انجام شده و در نتیجه این اقدام، کاهش مصرف بین ۳۸ تا ۴۴ درصد ثبت شده است.
وی در پایان اظهار کرد: بانک اطلاعاتی کاملی از شرکتهای فعال در حوزه بازچرخانی آب خاکستری و تجهیزات کاهنده مصرف در زیرپورتال دفتر توسعه پایدار قرار گرفته و سامانه فروش اقساطی تجهیزات نیز به زودی راهاندازی خواهد شد و شرکت آب و فاضلاب مشهد آمادگی دارد با سازمانهای متقاضی برای اجرای این طرحها همکاری لازم را انجام دهد.
این گزارش تحلیلی با هدف بررسی وضعیت کنونی و ترسیم چشمانداز بهینهسازی مصرف انرژی و آب در مراکز داده، با تمرکز ویژه بر شرایط کشور تهیه شده است. طبق پژوهشهای بینالمللی، در یک مرکز داده معمولی، تنها حدود ۳۰ درصد انرژی صرف تجهیزات فناوری اطلاعات میشود، در حالی که سیستمهای سرمایش با سهمی در حدود ۴۵ درصد، بزرگترین مصرفکننده انرژی بهشمار میروند.
