نشست تخصصی «بررسی طرح کارور گاز طبیعی و پروژههای بهینهسازی مصرف گاز» به همت خانه همافزایی انرژی و آب و با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی، دانشگاهی و بخش خصوصی در مشهد برگزار شد. این نشست با هدف کمک به مدیریت ناترازی انرژی و تبیین ظرفیتهای طرح «کارور گاز طبیعی» برای کاهش مصرف گاز در بخشهای مختلف، روز سهشنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ در محل خانه همافزایی انرژی و آب برگزار شد.
در این نشست نمایندگانی از شرکت گاز استان خراسان رضوی، آستان قدس رضوی، صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی استان خراسان رضوی، اتاق اصناف کشاورزی استان، معاونت خدمات محیط زیست شهری شهرداری مشهد، شهرداری مشهد، دبیرخانه شهر ترمیمی شهرداری مشهد، شرکت برق منطقهای خراسان، شرکت آران گاز توس، شرکت مهندسین مشاور اندیشهساز، دفتر دکتر ظهوریان نماینده مجلس شورای اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، شرکت پالایش گاز شهید هاشمینژاد، دانشگاه صنعتی قوچان، انجمن مدیران صنایع، شرکت نیکاندیشان مهام شرق، دفتر حجتالاسلام پژمانفر نماینده مجلس، گروه پژوهشی اقتصاد انرژی مهام شرق، شرکت آب و فاضلاب مشهد، اداره کل استاندارد خراسان رضوی و شرکت آب منطقهای خراسان رضوی حضور داشتند.
در نشست تخصصی بررسی طرح کارور گاز طبیعی، چالشهای ناترازی گاز کشور و ظرفیتهای عملیاتی برای ارتقای بهرهوری انرژی با حضور مدیران و کارشناسان مورد واکاوی قرار گرفت. در ابتدای این نشست، نماینده شرکت گاز استان خراسان رضوی به معرفی سازوکار طرح کارور گاز طبیعی پرداخت و در ادامه، شرکت آران گاز توس بهعنوان کارورِ مورد تأیید، پروژههای قابل اجرا در بخشهای ساختمان، گلخانه و آشپزخانههای صنعتی را تشریح کرد. حاضران در این جلسه، پیرامون موانع اجرایی، مدلهای همکاری دولت و بخش خصوصی و نقش مراکز علمی در توسعه این طرح به تبادل نظر پرداختند.
بحران بهرهوری در گاز؛ “کارورها” در جستجوی مسیرِ میانبُر
طاهریزاده، معاون اجرایی خانه همافزایی انرژی و آب، با بیان اینکه شدت عرضه انرژی اولیه در ایران ۳.۶ برابر و شدت مصرف نهایی انرژی حدود دو برابر میانگین جهانی است، اظهار داشت: این آمار نشان میدهد مدیریت مصرف انرژی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری شبکه گاز و اقتصاد کشور به شمار میآید. سالها تمرکز بر توسعه تولید و شبکه انتقال بوده، اما شرایط امروز ایجاب میکند که بهینهسازی به همان اندازه مورد توجه قرار گیرد.
طاهریزاده با اشاره به چالشهای پیشرو خاطرنشان کرد: با وجود پیشبینی الزامات قانونی در ماده ۲۶ قانون اصلاح الگوی مصرف، پایین بودن قیمت حاملهای انرژی و ضعف در اجرای استانداردها، تحقق اهداف این قانون را با چالش مواجه کرده است. وی تأکید کرد: طرح «کارور گاز طبیعی» با سپردن اجرای پروژهها به بخش خصوصی، مسیر تازهای ایجاد کرده که با اتکا به سرمایهگذاری شرکتهای کارور و گواهیهای صرفهجویی، زمینه افزایش بهرهوری و همکاری مؤثر دولت و صنعت را فراهم میسازد.
گواهی صرفهجویی؛ موتور محرک “کارور گاز” در بازار انرژی
مهندس اخلاقی، رئیس بهینهسازی انرژی و کربن شرکت گاز استان خراسان رضوی، ضمن تشریح ابعاد طرح کارور، آن را مدلی نوین برای مدیریت مصرف انرژی دانست و گفت: در این طرح، پروژههای بهینهسازی از طریق شرکتهای دارای صلاحیت به بخش خصوصی واگذار میشود. این شرکتها با شناسایی فرصتها و سرمایهگذاری در اجرا، نقش واسطهای میان مصرفکنندگان و بازار انرژی ایفا میکنند.
مهندس اخلاقی با تأکید بر اینکه صرفهجویی در این مدل به یک فعالیت اقتصادی تبدیل میشود، اظهار داشت: مبنای این فرآیند، گواهی صرفهجویی انرژی است که قابلیت معامله در بورس را دارد. وی خاطرنشان کرد: تجربه شرکت گاز در هوشمندسازی موتورخانهها، بستر مناسبی برای این طرح ایجاد کرده است، اما موفقیت آن در گرو کاهش بروکراسی و افزایش اعتماد مصرفکنندگان خواهد بود.
مهار هدررفت انرژی؛ راهبردشرکتهای کاروربرای تجهیزات فرسوده
مهندس یاوری، نماینده شرکت آران گاز توس، با اشاره به حجم بالای هدررفت انرژی در تجهیزات فرسوده آشپزخانههای صنعتی و گلخانهها، اظهار داشت: طرحهای اجرایی ما راهکارهایی ارائه میدهد که بدون دریافت هزینه اولیه، مصرف گاز را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
وی افزود: در آشپزخانههای صنعتی، استفاده از تجهیزات پخت نوین و مشعلهای بهینه، راندمان را بهشکل محسوسی افزایش میدهد و در بخش گلخانه نیز هوشمندسازی سامانههای گرمایشی و کنترل اقلیم، از مهمترین راهکارهاست. سرمایهگذاری اولیه این پروژهها توسط شرکت کارور انجام میشود و بازگشت سرمایه از محل صرفهجویی صورت میگیرد که مسیری عملی و کمریسک برای ارتقای بهرهوری است.
شفافیت دادهای؛ حلقه مفقوده در استانداردسازی مصرف انرژی
خانم خیامی، نماینده اداره استاندارد خراسان رضوی، اجرای مؤثر استانداردهای مصرف انرژی را وابسته به دادههای دقیق دانست و تصریح کرد: تا زمانی که آمار تولید بر پایه خوداظهاری باشد و سامانههای دستگاههای اجرایی یکپارچه نشوند، ارزیابی صحیح مصرف انرژی ممکن نخواهد بود.
برخی شاخصهای فعلی با واقعیات صنعت همخوانی ندارند و فرآیند رسیدگی به تخلفات نیز زمانبر است. خانم خیامی خاطرنشان کرد: شفافیت اطلاعات، ممیزی دقیق و بازنگری در شیوههای نظارت، پیشنیاز اصلی حرکت صنایع به سمت بهرهوری است.
اتصال مطالعات دانشگاهی به راهکارهای اجرایی صنعت گاز
دکتر جوادی، عضو هیئتعلمی دانشگاه قوچان، پیشنهاد کرد شرکت گاز بخشی از نیازهای خود را از طریق دانشگاهها تعریف کند. وی اظهار داشت: دانشگاهها میتوانند با انجام مطالعات، توسعه فناوری و اجرای پایلوت، راهکارها را تا مرحله اثبات کارایی پیش ببرند. دکتر جوادی تأکید کرد: این رویکرد، ضمن فعالسازی ظرفیتهای پژوهشی کشور، ریسک اجرای پروژهها را کاهش داده و مسیر تبدیل دانش به پروژههای عملیاتی را هموار میسازد.
بیم و امیدهای بازار جدید کارورهای گاز
جناب آقای خبیر، مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی استان خراسان رضوی، با بیان اینکه موفقیت طرح کارور نیازمند سازوکاری شفاف برای مدیریت قراردادهاست، گفت: از آنجا که درآمد شرکتهای کارور از محل گواهیهای صرفهجویی است، تداوم فعالیت واحدهای مصرفکننده اهمیت بالایی دارد. وی تأکید کرد: نقش شرکت گاز نباید تنها به صدور مجوز محدود شود، بلکه باید در راهبری قراردادها و مدیریت ریسک نیز نقش فعالی ایفا کند. آقای خبیر در پایان افزود: پیوند دادن مجوز فعالیت واحدهای پرمصرف با رعایت الزامات بهینهسازی، میتواند انگیزه لازم برای توسعه بازار این پروژهها را فراهم کند.
کاهش مصرف برق و گاز با هماهنگی بین کاروران یک تیر و چند نشان
محرری، مشاور خانه همافزایی انرژی و آب در خراسان رضوی، ممیزی انرژی ساختمانها را اقدامی کلیدی برای شناسایی فرصتها دانست و خاطرنشان کرد: اجرای راهکارها علاوه بر گاز، به کاهش مصرف برق و آب نیز میانجامد. وی افزود: هماهنگی میان طرحهای کارور گاز و برق و حرکت به سمت مدیریت یکپارچه انرژی، میتواند هزینهها را کاهش و منافع صرفهجویی را افزایش دهد. محرری در نهایت تأکید کرد: اطلاعرسانی هدفمند از طریق شوراهای محلات و تشکلهای محلی میتواند انگیزه مشارکت در طرحهای بهینهسازی را تقویت کند.
